Overtollige kilo’s reden voor ontslag?

Door: Gerald Janssen

Geplaatst op 14-02-2012

Overgewicht bij de Nederlandse bevolking is veel in het nieuws. Wat te denken van catwalkmodellen die vanwege te dikke billen worden ontslagen. De ene hype na de andere volgt elkaar op. Er worden vele boeken over geschreven. Ook werkgevers hebben hiermee te maken. Zijn mensen met overtollige kilo’s vaker ziek? Kunnen ze door hun lichamelijke gesteldheid hun werk nog wel naar behoren uitvoeren? Voor deze vragen komt men te staan. Hoe ver reikt de zorgplicht van de werkgever?

Bij een goed functionerende werknemer die zich zelden ziek meldt kan een werkgever nauwelijks kritisch zijn. Echter, indien je lichaamsgewicht het functioneren beïnvloedt, wat dan? Is het reden voor een werkgever om ontbinding van de arbeidsovereenkomst te verzoeken?

Een sprekend voorbeeld van deze problematiek doet zich voor ingeval van “morbide obesitas” bij een werknemer. Ernstige zwaarlijvigheid kan een ernstig beletsel vormen om werkzaamheden naar behoren te verrichten. Indien het disfunctioneren van een werknemer hieraan te wijten is dient een werkgever zorgvuldig te werk te gaan. De kantonrechter te Zwolle¹ heeft daarover onlangs een interessante uitspraak gedaan. De kantonrechter neemt als uitgangspunt dat morbide obesitas een chronische ziekte is en de betreffende werknemer derhalve arbeidsongeschikt is in de zin van de wet. Dit leidt volgens de rechter tot terughoudendheid bij een ontbinding van de arbeidsovereenkomst. Er dient sprake te zijn van bijzondere omstandigheden die een zodanige gewichtige reden vormen dat de arbeidsovereenkomst behoort te eindigen. De kantonrechter acht het ontbindingsverzoek prematuur en wijst het verzoek af. Hij oordeelt dat de werkgever heeft verzuimd om de werknemer op ondubbelzinnige wijze kenbaar te maken dat hij moet afvallen om aan zijn verplichtingen als werknemer te kunnen voldoen. Er is enkel met bezorgdheid over zijn overgewicht gesproken en niet vanuit ontevredenheid over zijn functioneren of inzet. De werkgever had de werknemer een laatste kans moeten geven om af te vallen en hem daarin moeten ondersteunen. Van voornoemde bijzondere omstandigheden voor ontbinding is in dit geval geen sprake.

In welke gevallen is er dan wel sprake van bijzondere omstandigheden waardoor in een dergelijk geval de arbeidsovereenkomst wel kan worden ontbonden?

De kantonrechter te Tilburg² heeft geoordeeld dat wel voldoende sprake was van bijzondere omstandigheden. In dit geval betrof het een werkneemster met morbide obesitas die eind 2007 een maagverkleining heeft ondergaan en daarna nooit meer is gere-integreerd. De kantonrechter heeft in deze zaak geoordeeld dat van de werkgever niet langer verlangd kan worden de arbeidsovereenkomst voort te zetten, omdat sprake is van terugkerend ziekteverzuim gedurende vier jaren. Tevens staat vast dat de komende jaren nog enkele operaties gaan plaatsvinden. Tegen deze achtergrond wordt de gevraagde ontbinding toegewezen.

Deze twee uitspraken in aanmerking genomen is het aldus van belang om in geval van het niet kunnen uitvoeren van werkzaamheden ten gevolge van extreme zwaarlijvigheid, de werknemer nadrukkelijk te wijzen op zijn plichten als werknemer. Er moet worden aangegeven dat afvallen voor een behoorlijke uitoefening van de werkzaamheden strikt noodzakelijk is. Heeft dit geen effect, dan is het aan te raden een werknemer nog een laatste kans te geven af te vallen met de bijkomende mededeling dat anders ontslag zal volgen. Op deze wijze wordt de zorgvuldigheid van de werkgever nader ingekleed en wordt er een adequate onderbouwing gegeven voor het ontslag.

¹Kantongerecht Zwolle, 4 november 2011, JAR 2011, 309
²Kantongerecht Tilburg, 23 september 2011, JAR 2011, 289