Sinds de invoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning in 2007 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de thuiszorg en kopen sindsdien via aanbestedingen zorg in bij aanbieders. De Gemeente Haarlem heeft na een aanbestedingsprocedure thuiszorgmedewerkers van de Viva Zorggroep ingeschakeld voor het overnemen van huishoudelijke taken en het helpen bij de lichamelijke verzorging. Echter, inmiddels is gebleken dat bij het binnen halen van deze grote opdracht een te laag tarief is gehanteerd die niet kostendekkend blijkt te zijn. Viva Zorggroep heeft te laag ingeschreven bij de aanbesteding en stelt de personeelskosten gewoonweg niet te kunnen betalen.

 

Als gevolg van de te lage inschrijving bij de aanbesteding heeft Viva Zorggroep het personeel gesommeerd genoegen te nemen met 25 procent minder loon. Indien men daar niet op in ging, zou er een ontslagvergunning bij het UWV worden aangevraagd. Dit standpunt heeft voor nogal wat onrust gezorgd. Acties en stakingen werden in het vooruitzicht gesteld en talloze thuiszorgmedewerkers hebben de verzochte loonsverlaging niet geaccepteerd.

 

De verwachting van de vakbonden was dat het voorgenomen voorstel nooit door het UWV goedgekeurd zou worden. Echter, tot ieders verbazing keurde het UWV op 22 juli jl. het ontslag goed van 377 thuiszorgmedewerkers. En nu? Tegen een ontslagvergunning van het UWV is geen beroep mogelijk. De enige mogelijkheid is dus om een kennelijk onredelijk ontslag procedure te voeren om tegen het voorgenomen ontslag in te gaan.

 

Sinds het UWV de ontslagvergunning heeft verleend, is het opvallend rustig en is er geen nieuws naar buiten gebracht of Viva Zorggroep daadwerkelijk binnen acht weken de arbeidsovereenkomst met de betreffende werknemers heeft opgezegd. Indien dit had plaats gevonden, was er de mogelijkheid om binnen zes maanden na de beëindiging van het dienstverband alsnog een schadevergoeding te claimen via een zogenaamde “kennelijk onredelijk ontslagprocedure“. In deze procedure zal de rechter aan de hand van alle omstandigheden van het geval beoordelen of het ontslag in strijd met het “goed werkgeverschap” is gegeven. Een werkgever kan niet simpelweg op basis van een ontslagvergunning de arbeidsovereenkomst opzeggen en zich vervolgens nergens meer druk om maken. Volgens de rechtspraak dient een werkgever zich optimaal in te spannen om de nadelige gevolgen van een ontslag voor de werknemer zo veel mogelijk te beperken.

 

Nadat het UWV de ontslagvergunningen heeft verleend, zijn partijen alsnog tot overeenstemming gekomen en is er dus geen kennelijk onredelijk ontslagprocedure in gang gezet. Echter, het blijft een interessante kwestie. Kan een te lage inschrijving bij een aanbesteding een grondslag zijn voor een werkgever om werknemers te ontslaan? In een andere kwestie oordeelde de Rechtbank Almelo op 30 november 2010 (LJN BO 5763 ) over de vraag of het niet gegund krijgen van een aanbesteding in de thuiszorg en de daarop volgende ontslagvergunning van het UWV, een grondslag was voor een schadevergoeding wegens kennelijk onredelijk ontslag. De rechter heeft deze vordering afgewezen omdat er geen feiten of omstandigheden naar voren zijn gekomen, waaruit is op te maken dat de zorginstelling het ontslag heeft gegeven in strijd met algemeen aanvaarde normen van goed werkgeverschap. De werkgever had voldoende inspanningen verricht.

 

Het is de vraag of een te lage inschrijving zou leiden tot een schadevergoeding wegens kennelijk onredelijk ontslag. Een werkgever staat voor een verdongen feit dat bij een te lage inschrijving de kosten omlaag moeten. En indien dat niet anders kan dan werknemers te ontslaan, vraag ik mij af welke norm van goed werkgeversschap is geschonden.

 

De kwestie met de Viva Zorggroep is een sprekend voorbeeld van hoe een aanbesteding kan doorwerken in het arbeidsrecht. Het is de eerste zaak waarbij er in de media aandacht is gegeven aan het raakvlak tussen een aanbesteding en het arbeidsrecht. Vergelijkbare gevallen zullen zich gaan voordoen in de toekomst en deze zullen met grote interesse worden gevolgd door de arbeidsrechtadvocaten van ons kantoor. Indien u zelf in de toekomst hiermee geconfronteerd wordt staat ons kantoor voor u klaar met advies.